Pengenalan
Ramai mengenali Setiu sebagai sebuah daerah di Terengganu yang terkenal dengan pantai, lagun dan keindahan alam semula jadi. Namun, tidak ramai yang mengetahui bahawa nama Setiu sebenarnya mempunyai sejarah yang bermula lebih 250 tahun lalu dan dikaitkan dengan seorang pahlawan Bugis bernama Tok Setiu.
Kisah ini bukan sekadar menceritakan asal usul sebuah nama, malah memperlihatkan bagaimana penghijrahan seorang tokoh akhirnya membentuk identiti sebuah kawasan yang terus kekal sehingga hari ini.
Artikel ini menghimpunkan kisah asal usul Tok Setiu, perubahan pentadbiran serta kronologi pembentukan Daerah Setiu bagi membantu pembaca memahami sejarah kawasan ini dengan lebih jelas.
Asal Usul Sejarah Daerah Setiu dan Tok Setiu
Sejarah Daerah Setiu dipercayai bermula sekitar tahun 1770, ketika berlaku peperangan melibatkan Belanda dan masyarakat Bugis.
Tok Setiu merupakan antara pahlawan Bugis yang dikatakan terlibat dalam konflik tersebut. Selepas kekalahan pihak Bugis, beliau berhijrah ke Terengganu bagi memulakan kehidupan baharu.
Menurut cerita lisan masyarakat setempat, Sultan Terengganu telah memberi kebenaran kepada Tok Setiu untuk memilih kawasan penempatan sendiri. Dari sinilah bermulanya sejarah kawasan yang kemudiannya dikenali sebagai Setiu.
Siapa Tok Setiu?
Walaupun tidak banyak rekod bertulis mengenai Tok Setiu, beliau kekal sebagai tokoh penting dalam sejarah asal usul nama Setiu.
Nama beliau terus disebut dari satu generasi ke generasi lain melalui cerita masyarakat tempatan dan dianggap sebagai individu yang membuka penempatan awal di kawasan tersebut.
Dari Kampung Tok Setiu ke Nama Setiu
Selepas menetap di kawasan tersebut, Tok Setiu dipercayai membuka sebuah penempatan yang dikenali sebagai Kampung Tok Setiu.
Lama-kelamaan, nama itu semakin meluas digunakan sehingga melahirkan beberapa lokasi lain seperti:
- Kampung Tok Setiu
- Sungai Setiu
- Kuala Setiu
Penggunaan nama yang berterusan selama lebih dua abad membuktikan betapa besarnya pengaruh Tok Setiu terhadap identiti kawasan tersebut.
Akhirnya, nama Setiu digunakan secara rasmi dalam pentadbiran negeri sehingga menjadi nama sebuah daerah di Terengganu.
Perjalanan Pentadbiran dalam Sejarah Daerah Setiu
Walaupun nama Setiu telah digunakan sejak abad ke-18, statusnya sebagai daerah rasmi melalui beberapa perubahan pentadbiran.
Berikut ialah ringkasan perjalanan pentadbiran Setiu:
| Tahun | Peristiwa |
|---|---|
| Sekitar 1770 | Tok Setiu berhijrah ke Terengganu. |
| 1921 | Setiu dimasukkan dalam pembahagian daerah. |
| 1923 | Penyusunan semula sempadan pentadbiran. |
| 1935 | Setiu menjadi daerah. |
| 1935 (kemudian) | Digabungkan dengan Besut. |
| 1980 | Kajian penubuhan semula daerah. |
| 1 Januari 1985 | Setiu menjadi daerah rasmi Terengganu. |
Perjalanan ini menunjukkan bahawa pembentukan Daerah Setiu berlaku secara berperingkat sebelum mencapai status rasmi yang digunakan sehingga hari ini.
Setiu Pernah Digabungkan dengan Besut
Antara fakta yang kurang diketahui ialah Setiu pernah digabungkan dengan daerah Besut.
Penggabungan ini menyebabkan Setiu tidak lagi ditadbir sebagai daerah berasingan dalam satu tempoh tertentu.
Walau bagaimanapun, nama Setiu tetap digunakan oleh masyarakat setempat dan tidak pernah hilang daripada identiti kawasan tersebut.
Selepas kajian semula sekitar tahun 1980, kerajaan negeri akhirnya bersetuju mengembalikan Setiu sebagai daerah tersendiri pada 1 Januari 1985.
Mengapa Sejarah Daerah Setiu Masih Penting?
Lebih 250 tahun selepas Tok Setiu membuka penempatan awal, kisah tersebut masih menjadi sebahagian daripada identiti masyarakat Setiu.
Sejarah ini membantu generasi hari ini memahami bagaimana penghijrahan seorang pahlawan Bugis akhirnya membentuk nama sebuah daerah yang dikenali di Terengganu.
Selain itu, ia turut memperlihatkan hubungan antara sejarah Bugis, pentadbiran negeri dan perkembangan kawasan Setiu dari dahulu hingga kini.
Pengaruh Sejarah terhadap Identiti Setiu Hari Ini
Kini Setiu terkenal sebagai destinasi pelancongan dengan pantai, lagun, sungai dan hasil lautnya.
Namun di sebalik pembangunan tersebut, nama Tok Setiu masih terus disebut apabila membincangkan asal usul daerah ini.
Ia menjadikan Setiu bukan sekadar sebuah daerah, malah sebuah kawasan yang menyimpan warisan sejarah lebih 250 tahun.
Tips Memahami Sejarah Daerah Setiu dengan Lebih Mudah
Untuk memahami Sejarah Daerah Setiu dengan lebih jelas, berikut beberapa pendekatan yang boleh digunakan:
- Rujuk cerita lisan masyarakat tempatan
- Bandingkan kronologi dengan rekod sejarah negeri
- Fahami perubahan pentadbiran dari masa ke masa
- Kaitkan nama tempat dengan sejarah asalnya
Pendekatan ini membantu pembaca melihat sejarah bukan sekadar fakta, tetapi sebagai cerita yang membentuk sesuatu tempat.
Video Rujukan
Untuk mendapatkan gambaran yang lebih jelas, tonton video daripada TikTok Sekmung yang berkaitan dengan topik ini.
